१. प्रकाश सपूतको सांगीतिक परिचय र अल्पकालीन यात्रा
बागलुङको एक सामान्य ग्रामीण परिवारमा जन्मिएका प्रकाश सपूत आज नेपाली सांगीतिक आकाशका एक चमकता तारा हुन्। लोकसंस्कृति र गाउँघरको माटोमा हुर्किएका उनले बाल्यकालदेखि नै स्थानीय मेला-महोत्सव र सांस्कृति कार्यक्रमहरूमा गीत गाउँदै आफ्नो सांगीतिक यात्राको सुत्रपात गरेका थिए। लोकदोहोरी क्षेत्रबाट आफ्नो करियर सुरु गरेका उनले पछि आधुनिकता र यथार्थपरक कथावाचनलाई मिसाएर नेपाली संगीतमा नयाँ स्वाद भित्र्याए। उनका ‘बोलमाया’, ‘गलबन्दी’, ‘पीर’, ‘दमाई महाराज’ र ‘फुलमायाँ (सकम्बरी)’ जस्ता सिर्जनाहरूले नेपाली संगीत उद्योगमा ऐतिहासिक रेकर्ड कायम गरेका छन्।
२. संघर्षका दिनहरू र सफलताको सुरुवात
सुरुवाती दिनमा काठमाडौंको संघर्षपूर्ण जीवन, आर्थिक अभाव र सांगीतिक पहिचान बनाउन उनले गरेको अथक मेहनतका कथा निकै प्रेरणादायी छन्। रातदिन नभनी लोकदोहोरी साझहरूमा गाउनेदेखि लिएर शब्द र लयको सिर्जनामा निरन्तर लागिरहँदा उनले धेरै ह्युमनेसन र संघर्ष झेले। तर, उनको सङ्घर्ष तब सार्थक भयो जब उनले आफ्ना गीतहरूमा केवल प्रेम वा विरह मात्र नभई सामाजिक विभेद, वैदेशिक रोजगारीको पीडा र वर्गीय यथार्थलाई जीवन्त रूपमा पस्किन थाले। ‘गलबन्दी’ को अपार सफलताले उनलाई रातारात देशकै शीर्षस्थ सर्जकको रूपमा उभ्यायो।
३. सिर्जनात्मक प्रयोग र आलोचित बनेका प्रसंगहरू
प्रकाश सपूत सधैँ विवाद र चर्चाको घेरामा पनि उत्तिकै रहे। उनका केही गीतहरूले समाजका संवेदनशील पाटालाई छुन खोज्दा कट्टर राजनीतिक वृत्त र विभिन्न समूहबाट तीब्र आलोचनाको सामना गर्नुपर्यो। विशेष गरी चर्चित गीत ‘पीर’ सार्वजनिक हुँदा तत्कालीन राजनीतिक परिस्थिति र पूर्वलडाकुहरूको जीवनशैलीको कथा उठान गरिएको भन्दै उनले चर्को विरोध र धम्की समेत व्यहोरेका थिए। कलाको स्वतन्त्रता र सामाजिक यथार्थबीचको रेखामा उभिएर सिर्जना गर्दा उनले पटक-पटक विवादको सामना गरे पनि आफ्नो सिर्जनात्मक धारलाई कहिल्यै रोकेनन्।
४. राजनीतिक जीवन
कलाकारितासँगै समाज बदल्ने हुटहुटी बोकेका प्रकाश सपूत पछिल्लो समय सक्रिय राजनीतिप्रति पनि आकर्षित भए। विभिन्न राजनीतिक दलका गतिविधि र नेतृत्वको कार्यशैलीलाई नजिकबाट नियालेका उनी कुनै समय केही राजनीतिक मञ्च र नेतृत्वको प्रशंसा गर्दा आलोचनाको पात्र पनि बने। पछि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) लगायतका राजनीतिक कालखण्ड र अभ्यासमा जोडिएका उनी समानुपातिक सूचीसम्म पुगे पनि प्रत्यक्ष संसदीय राजनीति वा सत्ताको दाउपेचभन्दा कलाकारिताकै फराकिलो मैदानमा फर्किन पुगे।
राजनीतिक आरोह-अवरोह र अभ्यासका क्रममा उनले सार्वजनिक रूपमा देशको बिग्रँदो अवस्था, युवाहरूको विदेश पलायन र नेताहरूको प्रवृत्तिप्रति लक्षित गर्दै धेरै पटक भावुक मन्तव्यहरू दिएका छन्। उनले राजनीतिक दलहरूले केवल सत्ताको खेल खेलेको तर आम नागरिक र माटोको वास्तविक दुःख नबुझेको भन्दै निकै संवेगात्मक ढङ्गले आफ्ना भावना पोख्ने गरेका छन्। राजनीतिलाई गाली गरेर मात्र अब देश नबन्ने, यसको निम्ति हरेक नागरिक र युवाले आ-आफ्नो ठाउँबाट ‘कर्तव्य’ पूरा गर्नुपर्छ भन्ने परिपक्व सोच उनको पछिल्लो समयको भोगाइबाट प्रस्फुटन भएको देखिन्छ।
नवीनतम सिर्जना ‘कर्तव्य’ मार्फत उनले राजनीतिक दोषारोपणभन्दा पनि आत्मसमीक्षा गर्न र देश निर्माणमा एकजुट हुन सबैलाई आह्वान गरेका छन्। युट्युबमा २ मिलियनभन्दा बढी दर्शकले रुचाएको यो गीतले केवल मनोरञ्जन मात्र नदिई नेपाली समाजलाई ऐना देखाउने काम गरेको छ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्